Stopaj Teşviki, Maaş – Huzur Hakkı Ayrımı ve İncelemede İspat Meselesi
Teknokentlerde faaliyet gösteren şirketlerde en çok karşılaştığım, en çok da yanlış uygulandığını gördüğüm konulardan biri şudur: Şirket ortağı, teknokent projesinde fiilen çalışıyorsa kendisine vergisiz ücret ödenebilir mi?
Cevap net: Evet, mümkündür.
Ama her “mümkün” olan şey gibi bunun da çok net şartları, çok net bir hukuki çerçevesi ve en önemlisi olası bir vergi incelemesinde yalın şekilde ispat edilmesi gereken belgeleri vardır.
Ben bu yazıda “olur mu?” sorusundan çok, “İnceleme geldiğinde nasıl savunulur?” sorusuna odaklanacağım.
1. Temel Kural: Şirket Ortağı da Çalışan Olabilir
Önce şu yanlış algıyı düzeltelim:
“Şirket ortağı teknokentte çalışamaz.”
Bu tamamen yanlış bir kabuldür.
Eğer şirket ortağı;
o kişi şirket ortağı olmasına rağmen teknokent mevzuatı kapsamında ücretli çalışan kabul edilebilir.
Burada kilit kelime şudur: Fiilen çalışma
2. “Fiilen Çalışma” Nasıl İspat Edilir?
Vergi incelemelerinde kimse sizin niyetinize bakmaz. Belgeye bakar.
Bu nedenle şirket ortağının proje kapsamında çalıştığını ispatlayan unsurlar şunlardır:
Şunu açıkça söyleyeyim:
“Ortak ama yazılımcı” demek yetmez. O yazılımı yaptığını göstermek zorundasınız.
3. Maaş mı, Huzur Hakkı mı? En Kritik Ayrım
Şirket ortaklarının burada en çok düştüğü hata şudur: Teknik çalışma karşılığı alınan ücreti “huzur hakkı” sanmak.
Huzur hakkı nedir? Teknik tanımıyla:
Belli bir konuyu görüşmek üzere toplanan bir kurulun üyelerine, bu görevleri nedeniyle verilen paradır.
Yani;
Huzur hakkıdır.
Ama;
Bu huzur hakkı değildir. Bu maaştır.
Bu ayrımı doğru yapmazsanız, stopaj teşviki de doğru uygulanmaz.
4. Anonim Şirketlerde Mutlaka Genel Kurul Kararı
Burada çok net konuşuyorum.
Anonim şirketlerde, yönetim kurulu üyesi aynı zamanda şirket ortağıysa ve kendisine maaş ödenecekse, bu ücret:
Ancak ve ancak genel kurul kararıyla belirlenebilir.
Türk Ticaret Kanunu’nun 407 ve 408. maddeleri bu konuda tartışmaya yer bırakmaz.
Genel kurul;
belirlemekle yetkili tek organdır.
Genel kurul;
Dolayısıyla teknopark projesinde fiilen çalışan yönetim kurulu üyesine ödenecek ücret, mutlaka genel kurulda karara bağlanmalıdır.
5. Limited Şirketlerde Durum
Şirket türü Limited Şirket ise, müdürler açısından da benzer bir yaklaşım gerekir. Ancak burada uygulamada müdürler kurulu / ortaklar kurulu kararları yeterli kabul edilmektedir.
Özetle:
Şirket türüne göre doğru karar mekanizması kurulmadan yapılan ödemeler, teknik olarak ne kadar doğru olursa olsun risklidir.
6. Örnek Karar Metni (İncelemeye Dayanıklı)
Uygulamada kullanılabilecek örnek bir karar metni şöyle olabilir:
ÖRNEK GENEL KURUL / YÖNETİM KURULU KARARI (Kriterlere Uyumlu Metin)
KARAR NO: … KARAR TARİHİ: … / … / 2026 TOPLANTI YERİ: …
Şirketimizin Teknopark İstanbul bünyesinde yürütmekte olduğu “………………” isimli 1907 STB kodlu yazılım projesi kapsamında, şirket ortaklarımızdan aynı zamanda yönetim kurulu üyesi olan Sn. Aziz Yıldırım’ın;
hususları dikkate alınarak;
Sn. Aziz Yıldırım’a;
oy birliğiyle karar verilmiştir.
İşbu kararda yer alan tutarların belirlenmesinde, ilgili mevzuat çerçevesinde teknopark/Ar-Ge stopaj teşviki uygulama şartlarının sağlanması, ayrıca kurumlar vergisi yönünden emsallere uygunluk ve örtülü kazanç dağıtımı riskinin gözetilmesi esas alınmıştır.
İmza:
Burada önemli olan rakamdan çok ayrımın doğru yapılmış olmasıdır.
7. Örtülü Kazanç Dağıtımı Riski Unutulmamalı
Şunu da net söylemek gerekir:
Bu nedenle;
mutlaka dikkate alınmalıdır.
Stopaj teşviki uygulanıyor olması, her riskin ortadan kalktığı anlamına gelmez.
8. Gelir Vergisi Kanunu 86 – Beyanname Gerçeği
Önemli ama genelde gözden kaçan bir konuya da özellikle dikkat çekmek istiyorum.
2026 yılı için;
olanlar, 1 Mart – 2 Nisan 2027 arasında yıllık beyanname vermek zorundadır.
Burada kritik nokta şudur:
Stopaj teşvikiyle yıl içinde terkin edilen vergiler, beyanname üzerinde ödenmiş vergi gibi düşülür.
Yani sadece ücret geliri varsa, ilave vergi çıkmaz.
9. 40 Kat Ücret Uygulaması – Gerçek Etki
Örnekle somutlaştıralım:
Yıl içinde kademeli uygulandığında toplam ücret 15.854.400 TL’ye kadar çıkabilir.
Bu durumda:
10. Son Söz
Özetle şunu söylüyorum:
Doğru kurgu, doğru belge ve doğru kararlarla; teknopark teşvikleri gerçek anlamda avantaja dönüşür.
Güven AYYILDIZ
SMMM / Ar-Ge ve Teknokent Uzmanı