Makaleler

Tüm Makaleler

AR-GE ve YENİLİK FAALİYETLERİNDE HİBE VE DESTEKLERİN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ TEKNOKENTLERDE SERİ ÜRETİM FAALİYETLERİ TEKNOKENTLER, AR-GE VE TASARIM MERKEZLERİNDE FİİLEN ÇALIŞAN ŞİRKET ORTAKLARININ ÜCRETLERİ 5746 SAYILI KANUN YÖNETMELİĞİNDE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLERE İLİŞKİN AÇIKLAMALAR TEKNOKENTLER İLE AR-GE VE TASARIM MERKEZLERİNDE KISA SÜRELİ ÇALIŞMA ÖDENEĞİ TEKNOKENT YÖNETİCİ ŞİRKETLERİNİN KURUMLAR VERGİSİ İSTİSNA UYGULAMASI KİMLER AR-GE PERSONELİ OLABİLİR? AR-GE PROJESİ - Ar-Ge Merkezi ve Teknokent Firmalarının Ar-Ge Projeleri TEKNOKENT GİRİŞ DANIŞMANLIĞI AR-GE MUHASEBESİ TEKNOKENT MUHASEBESİ TEKNOKENT TEŞVİKLERİ VE AYLIK MUAFİYET LİSTESİ UYGULAMASI TEKNOKENTE HİÇ GELMEYEN FİRMALARIN KURUMLAR VERGİSİ İSTİSNASI KARŞISINDAKİ DURUMU YURTDIŞINA REMOTE ÇALIŞIP $ VEYA € BAZINDA MAAŞ ALANLARIN VERGİSEL DURUMU PATENT VE FAYDALI MODELE DAYALI SATIŞ İSTİSNASI OYUN YAZILIMI SATIŞLARINDA TEKNOKENT UYGULAMASI TASARIM VE YAZILIM İHRACINDA KURUMLAR VERGİSİ İNDİRİMİ ŞÜPHELİ DEĞERSİZ ALACAKLAR KURUMLAR VERGİSİ TEŞVİKLERİ TEKNOKENTLERDE MUAFİYET LİSTELERİ FİNANSMAN GİDER KISITLAMASININ PRATİK UYGULAMASI AR-GE VE TASARIM MERKEZİ OLMAK ARTIK ESKİSİ KADAR KOLAY DEĞİL! TEKNOKENTLERDE HİZMET VEREN ÖĞRETİM ÜYELERİ İLE İLGİLİ VERGİSEL HUSUSLAR TEKNOLOJİ GELİŞTİRME BÖLGELERİNDE KDV VE KURUMLAR VERGİSİ İSTİSNALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ KURUMLAR VERGİSİ KANUNUNUN 6. VE TEKNOKENT KANUNUNUN GEÇİCİ 2. MADDESİ ÇERÇEVESİNDE YAZILIM FAALİYETLERİNİN VERGİLENDİRİLMESİ
Görüntülenme : 148

FİNANSMAN GİDER KISITLAMASININ PRATİK UYGULAMASI

finansman-gider-kisitlamasinin-pratik-uygulamasi.jpg

Şirketlerin faiz ve kur farkı gibi finansman giderlerinin bir kısmı, belli şartlar dahilinde ve 2021 yılı ilk geçici vergilendirme döneminden başlamak üzere matrahlardan indirilemeyecektir.

Şirketler ortalama olarak %60 yabancı kaynak - %40 öz kaynak dengesiyle faaliyetlerini sürdürmektedirler. Böylece, birçok şirketin kapsama girmesi ve finansman gider kısıtlamasına tabi tutarı hesaplaması gerekecektir. 2021 yılında kurumlar vergisi oranının %25 olarak uygulanacağı düşünüldüğünde, özellikle vergi ziyaı cezası yönünden bu durumun önemi daha da artmaktadır.

Gelir İdaresi Başkanlığı yayımladığı (taslak) 18 no.lu Kurumlar Vergisi Tebliğinde konunun detaylarını açıklamıştır.

Son derece teknik içeriği olan finansman gider kısıtlaması konusunda birçok detay ve uygulama özelliği olduğu görülmektedir. Bu yazıda, şirket çalışanlarının ve mali müşavirlerin yapacakları hesaplamalara ve izlemeleri gereken yola ilişkin açıklamalara yer verilmiştir. Kısıtlamanın teknik detayları ve ayrıntıları değil, hesaplama yöntemi ve başlıca adımları açıklanacaktır.

1. ADIM   

İlk olarak bilançonun pasifindeki “3. KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR” ve “4. UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR” hesaplarının toplamı alınacaktır.

Buradaki toplama tüm hesap kodları dahil edilecektir.

“360. Ödenecek vergi ve fonlar”

“372. Kıdem tazminatı karşılığı”

“440. Alınan sipariş avansları”

gibi tüm hesaplar, belli bir vadeleri olsun ya da olmasın toplama dahil edilecektir.

2. ADIM   

Bilançonun pasifindeki “5. ÖZ KAYNAKLAR” hesabının toplamı alınacaktır.

Eğer;  

a) (5. Öz kaynaklar) > (3. Kısa vadeli yabancı kaynaklar + 4. Uzun vadeli yabancı kaynaklar) Bu durumda şirket finansman gider kısıtlamasına tabi olmayacaktır.

Örneğin; Enner Valencia A.Ş.’nin öz kaynağı 300.000 TL, yabancı kaynağı 250.000 TL ise gider kısıtlaması uygulanmayacaktır.

b) (3. Kısa vadeli yabancı kaynaklar + 4. Uzun vadeli yabancı kaynaklar) > (5. Öz kaynaklar)

Bu durumda şirket finansman gider kısıtlaması kapsamında olacak ve hesaplama yapması gerekecektir.

Örneğin; Caner Erkin A.Ş.’nin öz kaynağı 500.000 TL, yabancı kaynağı 700.000 TL ise gider kısıtlaması için hesaplamaya geçilecektir.

3. ADIM

Şirketin;

- Yabancı kaynağın kullanım süresine bağlı olarak doğan

- faiz, komisyon, vade farkı ve kur farkı giderleri toplanacaktır.

Böylece, şirketin belli bir vade sonunda ödeyeceği borç tutarına bağlı olarak tahakkuk eden faiz, komisyon, vade farkı ve kur farkı giderleri kısıtlama kapsamında olacaktır.

Başka bir deyişle, şirketlerin sadece vadeye bağlı borçları dolayısıyla oluşan faiz ve kur farkı gibi giderleri hesaplamaya dahil edilecektir.


Örneğin; Gökhan Gönül A.Ş.’nin vadeye bağlı borçları olan “300. BANKA KREDİLERİ” ile “331. ORTAKLARA BORÇLAR” hesabı dolayısıyla tahakkuk eden 50.000 TL faiz gideri ile 30.000 TL kur farkı gideri kısıtlamaya tabi olacaktır.

Esas itibariyle şirketlerin kısıtlamaya tabi faiz ve kur farkı gideri oluşan hesapları aşağıdadır:

- 660. Kısa vadeli borçlanma giderleri

- 661. Uzun vadeli borçlanma giderleri  

Kısıtlama uygulanmayacak (kapsam dışındaki) finansman giderleri

1. adımda açıklandığı üzere, istisnasız tüm yabancı kaynaklar şirketlerin finansman gider kısıtlamasına tabi olup olmadığının tespitinde dikkate alınmaktadır. Ancak bu yabancı kaynaklar için ödenen faiz ve kur farklarının sadece bir kısmı KKEG hesabına dahil edilecektir.

Tebliğden hareketle KKEG niteliğinde finansman gideri oluşturmayacak hesaplar aşağıdadır:

- Amortismana tabi iktisadi kıymetlerin (taşıtlar, binalar, makineler vs.) maliyetine eklenen finansman giderleri

- “258. Yapılmakta olan yatırımlar”a eklenen finansman giderleri - Teminat mektubu komisyonları

-  Erken ve peşin ödeme iskontoları - Vadeli mal alımları dolayısıyla oluşan vade farkları ve kur farkları (Örneğin, “320. Satıcılar)

- “340. Alınan sipariş avansları”

- “326. Alınan depozito ve teminatlar” Vadeye bağlı olarak doğan finansman giderleri için ise KKEG hesaplaması yapılacaktır.

4. HESAPLAMA

Yukarıdaki veriler esas alınarak hesaplamaya geçilecektir. Hesaplama için aşağıdaki formül kullanılacaktır:

Kısıtlamaya tabi finansman gideri x Yabancı kaynağın öz sermayeyi aşan kısmı x %10                                    
                                                                    Toplam yabancı kaynak  


5.ÖRNEK

Pelkas A.Ş.’nin 2021 yıl sonu verileri aşağıdaki gibidir:

3. Kısa vadeli yabancı kaynaklar 1.000.000

4. Uzun vadeli yabancı kaynaklar 500.000

5. Öz kaynaklar 700.000

Kısa ve uzun vadeli yabancı kaynaklar dolayısıyla oluşan ve çeşitli hesaplara atılan faiz ve kur farkı toplamı 200.000  

Şirketin kur farkı ve faiz doğuran finansal işlemleri aşağıdadır:

“300. Banka kredileri” için ödenen faiz 40.000

“258. Yapılmakta olan yatırımlar hesabına” eklenen faiz 30.000

Dövize bağlı “320. Satıcılar” için hesaplanan olumsuz kur farkı 50.000

Bankaya ödenen teminat mektubu komisyonu 5.000

“331. Ortaklara borçlar” için hesaplanan faiz ve olumsuz kur farkı 30.000

“255. Demirbaşlar” ile “254. Taşıtlar” hesabına eklenen faiz gideri 45.000


TOPLAM 200.000      


Bu veriler ışığında şirketin finansman gider kısıtlaması aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır:

1. adım

Şirketin yabancı kaynaklar toplamı, kısa ve uzun vadeli yabancı kaynakların toplamı olan (1.000.000 + 500.000) 1.500.000 TL’dir. “3” ve “4”lü tüm hesaplar istisnasız hesaplamaya dahil edilecektir.

2. adım

Aşağıdaki formüle göre şirketin yabancı kaynağı öz kaynağından büyük müdür?

(3. Kısa vadeli yabancı kaynaklar + 4. Uzun vadeli yabancı kaynaklar) > (5. Öz kaynaklar) 1.500.000 > 700.000  

Buna göre şirketin yabancı kaynağı öz kaynağından büyük olduğundan, şirket her halükarda finansman gider kısıtlaması hesabını yapacaktır.  

3. adım

Şirketin kısıtlamaya tabi finansman giderleri bulunacaktır.

Kısıtlamaya tabi finansman giderleri

300. Banka kredileri için ödenen faiz 40.000

331. Ortaklara borçlar için hesaplanan faiz ve olumsuz kur farkı 30.000

TOPLAM 70.000 


Kapsam dışı finansman giderleri 


258. Yapılmakta olan yatırımlara eklenen faiz 30.000  

320. Satıcılar için hesaplanan olumsuz kur farkı 50.000    

Teminat mektubu komisyonu 5.000    

255. Demirbaşlar + 254. Taşıtlara eklenen faiz gideri 45.000

TOPLAM 130.000  


4. Hesaplama

Borcun öz sermayeyi aşan kısmı (1.500.000 – 700.000) = 800.000


[70.000 x   800.000  ] x %10 = 3.733                  
                1.500.000  

Bu şirketin kurumlar vergisi beyannamesine 3.733 TL KKEG yazması gerekecektir.

Şirketlerin aşağıdaki şekilde bir excel tablosu oluşturmaları hesaplama için pratiklik sağlayacaktır:

(a) Kısa vadeli yabancı kaynaklar 1.000.000

(b) Uzun vadeli yabancı kaynaklar 500.000

(c) Toplam yabancı kaynaklar (a + b) (1.000.000 + 500.000) 1.500.000

(d) Öz sermaye 700.000

(e) Yabancı kaynağın öz sermayeyi aşan kısmı (c – d) (1.500.000 – 700.000) 800.000

(f) Yabancı kaynağın öz sermayeyi aşan kısmının toplam yabancı kaynağa oranı (e / c) (800.000 / 1.500.000) %53,33

(g) Kısıtlamaya tabi finansman giderleri (660. Kısa vadeli borçlanma giderleri + 661. Uzun vadeli borçlanma giderleri) 70.000

(h) KKEG’ye tabi finansman gideri toplamı (f x g) (70.000 x %53,3) 37.333

(ı) KKEG yazılacak tutar (h x %10) 3.733  

Ancak, bu tabloya ilişkin birçok alt detay olduğu ve her bir işlem bazında ayrıca değerlendirme yapılması gerektiği unutulmamalıdır.  

 
Güven AYYILDIZ
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir